De laatste kwartetten gingen overigens pas een jaar later weg. De enorme voorfinanciering was toen al ruim terugverdiend. In 2007 kwam de nostalgie naar onze eigen munteenheid weer even opzetten. We overwogen het kwartet nog een keer uit te brengen. Maar zagen daar door drukte met andere projecten van af.

Het kwartet

Het kwartet begint vanaf 1814, als koning Willem I (1772-1843) de Nederlandsche Bank opricht en de allereerste Nederlandse bankbiljetten worden gedrukt. In het begin werd één afbeelding gebruikt, waar de verschillende valutabedragen aan werden toegevoegd.Later kreeg elk bedrag zijn eigen afbeelding. Een kwartet bevat de biljetten van één valuta en bevat informatie over het biljet en enkele bijzonderheden rondom de invoer. Het kwartet is daardoor niet alleen een spel, maar eigenlijk een losbladig boekje over de geschiedenis van de Nederlandse Bankbiljetten. Het briefje van 2 gulden 50 komt er overigens niet in voor, want dat was een muntbiljet en geen bankbiljet.

Een algemeen beeld was dat wijn verkeerd wordt verkocht. Er is een te groot aanbod, waardoor consument vertwijfeld raken. De wijnen zijn in Engeland ook saai uitgestald in lange rijen, alsof het om tandpasta of wasmiddelen gaat. De informatie, aanbevelingen en indeling in de winkel zijn vaak onduidelijk. Het jargon is bijvoorbeeld onbegrijpelijk en de voordelen van een bepaalde wijn worden niet benadrukt. In plaats van een aanbeveling bij een bepaald gerecht worden slechts de kleur, het land van herkomst en de gebruikte druiven genoemd, terwijl dat voor veel consumenten de minder relevante informatie is.

Een ander belangrijke tekortkoming dat werd geconstateerd is het slecht inspelen van wijnverkopers op marktvraag. Zo neemt de vraag naar mousserende en parelwijn toe, maar wordt vooral slecht ingespeeld op de behoefte aan op gezondheidstrends appelerende wijnen. Dat laatste vooral omdat de wijnhandel niet weet hoe het die wens moet invullen. De producent zoekt het vooral in minder alcohol. Grote wijnketens zoeken het in combineren van wijn met andere producten, waarbij ook het mixen van wijn een nieuw idee is. Echte oplossingen waren er niet. De conclusie dat China een sterk groeiende markt is en ook in Rusland de consumptie stijgt zijn constateringen waar je de verkoop in het thuisland niet direct stimuleert.

Dat het wel goed is verder te kijken dan het eigen land concludeerde deltaWines, de op één na grootste wijnimporteur van Nederland al eerder. Door haar beleid te richten op binnen- en buitenland zag zij haar omzet aanzienlijk stijgen. De importeur werd vorige maand overgenomen door de Rabo Capital. De grootste importeur in Nederland, de Baarsma Wine Group, werd vier jaar geleden al overgenomen door ABN Amro dochter AAC Capital. Wanneer in deze tijden van crisis banken gaan investeren in de wijnhandel dat kun je er van op aan dat het een goede en/of groeimarkt is.

Zie video over de bijeenkomst in Engeland met enkele sprekers

Overige video’s op de site van WineOption.Org

Zie ook de website van het Productschap Wijn en lees de brochure over wijn en gezondheid (pdf, 850 Kb)

Klik op afbeelding voor vergroting (1020x612)

De Cinemagraphs zijn bedacht door Jamie Beck en in samenwerking met Kevin Burg uitgevoerd. Jamie is een fotograaf in New York City en Kevin een webdesigner met ervaring in filmontwerp. Op zijn prachtige site toont Jamie al enkele voorbeelden. Andere voorbeelden staan op de site van Coca Rocha.

Jamie en Kevin werkten een jaar aan het vervolmaken van de Hires Animated Gifs. De eenvoudige maken ze nu in ongeveer 3 uur, een lastige duurt een dag of langer. Tijdens de Fashion Week in februari kreeg het ineens vorm toen Jamie Beck foto’s maakte van het Canadese supermodel Coca Rocha. Zij noemde de door Jamie en Kevin geanimeerde foto’s Cinemagraphs, ‘foto’s die meer zijn dan een foto, maar niet helemaal een video’.

Klik op afbeelding voor vergroting

In het begin waren het nog in hoog tempo achter elkaar geplaatste foto’s, zoals bij de meeste animated gifs. Maar geleidelijk werden het vloeiende beweging in geïsoleerde delen van een afbeelding. De Cinemagraphs voegen beweging toe aan ​​stilstaand beeld. Het brengt spanning in het bevroren moment en lijkt inderdaad een subtiele tussenvorm (tussen foto en film), die dicht bij fotografie blijft. Het geeft de mogelijkheid de essentie van een persoon te vangen in een actie. De foto van Jack Nicholson met zijn maniakale blik in The Shining vind ik een prachtig voorbeeld daarvan.

Hieronder nog enkele voorbeelden. Meer cinemagraphs zijn te vinden op de bovenvermelde sites.

OK, de links nog even: de website van Coca Rocha en de website van Jamie Beck

EL is de afkorting van Electro-Luminescentie, de mogelijkheid van een speciaal samengestelde chemische film tot het uitstoten van licht na aansturing door elektriciteit. Het licht wordt gebruikt om een grafische afbeelding selectief te verlichten. Technisch gezien werkt de EL lamp als een condensator met fosfor tussen twee dunne elektroden (een ondoorzichtige en een doorschijnend). Toepassing van AC microvoltage genereert een veranderende veld in de fosfor waardoor deze licht uitstoot. Een kleine computer chip regelt de patronen waarmee de fosfor oplicht door de grafische lagen. Afhankelijk van het ontwerp kan met dit patroon de illusie van beweging worden gecreëerd.

De meest populaire toepassingen zijn posters en banners. Posters variëren van papierformaat (A4) tot bushokjes (2A0) en veel groter (er zijn billboards van 14 meter breed). Ook zijn afwijkende vormen mogelijk zoals rond, ovaal en is toepassing op andere dragers mogelijk zoals op glas, zeildoek en katoen. Alle toepassingen zijn ultra dun, licht van gewicht en voorzien van een standaard 110AC met energiebesparende laag wattage. Het geheel is minder dan 3 mm dik en kan worden opgerold.

De overeenkomst betreft, naast de producten op basis van EL-techniek, alle overige producten van LumiSigns Naast allerlei LED-producten vervaardigt het bedrijf sensoren, software voor bezoekersregistratie en andere producten voor Point of Sale (POS)-promotie. Vrijwel alle producten worden gemaakt in de eigen fabrieken van Lumisigns Ltd. in India, China, Indonesië, Korea en Japan.

De opdracht was een opvallend salontafelboek te maken, dat ook in de boekkast zou opvallen. Met Rolf Resink maakten we een boek met een taps toelopende rug. Opengelegd op de salontafel toont het zich als een kathedertje, in de boekenkast is het uit- of instekend en daarmee ook opvallend. We maakten een dummy in karton en stelden ook een foudraal voor. We wonnen de opdracht.

Veel boekenbinders zeiden dat ons ontwerp onmogelijk was, dat maakte de uitdaging nog groter. In een brainstorm met boekbinderij Patist kwamen we tot de oplossing. Een ‘slotje’ extra zorgde voor de overbrugging, waardoor het boek open en dicht kon. Het foudraal was intussen vervallen.

Inmiddels hadden we Dollekamp & Van Kampen, twee ontwerpsters die kort daarvoor hun eigen bureau waren begonnen, gevraagd de vormgeving en opmaak van het boek te verzorgen.

Contactpersonen bij de Rabobank waren Carola Oomen en Noor Tania-Stein. Er was een presentatie waarbij Thomas van Rijckevorsel, toenmalig directeur Private Banking, de prijzen overhandigde aan de winnende studenten en mij bedankte voor het bijzondere jubileumboek dat naar 1500 klanten werd verstuurd. Daarbij maakte hij de opmerking ‘… nog nooit meegemaakt dat iemand binnen het opgegeven budget bleef’. Sommige aanwezigen moesten daarom gniffelen. Maar Thomas kwam naderhand naar me toe en vertelde dat hij het echt waardeerde. Het zei zoiets als ‘het gebeurt nooit, maar eigenlijk zou het normaal moeten zijn dat je binnen het gegeven budget blijft’.

Arne Nerjordet en Carlos Zachrison (Carlos komt in tegenstelling tot wat veel media schrijven uit Zweden) zijn modeontwerper die op het idee kwamen een boek uit te brengen over kerstballen breien. Dat was niet zo gek, want ze hadden jarenlange ervaring en werden bekend met hun gebreide truien en accessoires in traditionele Scandinavische breipatronen.

In het boek ‘Julekuler’ tonen ze hoe je vanuit één basismodel 55 verschillende kerstballen breit. Het is zowel geschikt voor de geoefende brei(st)ers, als voor beginners. Er staan inmiddels veel filmpjes met Arne & Carlos op youtube. De filmpjes hebben een groot Theo en Thea gehalte.

Komende feestdagen zullen er overal in de wereld gebreide kerstballen in de boom hangen. Maar vooral in Nederland kunnen we er niet omheen. Kranten en tijdschriften als NRC Handelsblad, Het Parool, Ariadne at Home, Flow, Bóóórdevol!, HobbyHandig, KreaDoe, De Groene Amsterdammer, Buitenleven, De Telegraaf, LINDA, NCRV, AD, Cappuccino, Donald Duck en de Gay Krant willen allemaal een stukje meepakken van de rage. En er staat zelf een Guinness World Record-poging op stapel. Nu nog voor de grootste gebreide kerstbal, maar daar zullen nog wel recordpogingen aan worden toegevoegd.

Zaterdag 5 november komen de heren naar Nederland om, op KreaDoe 2011 in de Jaarbeurs in Utrecht, demonstraties te geven van het kerstballen breien. Inmiddels is deze maand in Noorwegen hun boek Strikkedukker uitgekomen, wat zoveel betekent als ‘poppen breien’.

Op 1 september verscheen In Noorwegen hun nieuwste boek ‘Strikkedukker’, waarin ze vertellen hoe je poppen kunt breien.

Ik moet er aan denken als ik lees over het onderzoek van de Mendelsohn Affluent Barometer onder welgestelde Amerikanen. Het blijkt dat de meesten van hen, hoewel ze geld genoeg hebben voor allerlei elektronische gadgets en die ook kopen, nog steeds het liefst papieren kranten en tijdschriften lezen, televisieprogramma’s gewoon op de tv bekijken etc. Bij elke nieuwe techniek en bij opmerkelijke cijfers rondom sociale media wordt de doodsteek van traditionele media aangekondigd, maar het blijkt, niet alleen uit dit onderzoek, dat consumenten alle mediale mogelijkheden gewoon inpassen in hun leven. Dat gebeurt op geheel individuele wijze, ingegeven door financiële mogelijkheden, sociale omgeving en dergelijke.

90% van de mensen uit mijn nabije omgeving, zowel jeugdig als hoogbejaard, hebben thuis een computer met internetverbinding. Meer dan de helft heeft een smartphone waarvan een deel ook de internetfuncties gebruikt (email en webbrowsen). Maar allemaal lezen ze ook papieren tijdschriften, bijna allemaal kijken ze televisie op de tv. Ik denk dat het de charme is van dit moment. We hebben talrijke mogelijkheden, maar we weten steeds beter keuzes te maken en een balans te vinden. Tot voor kort wilde we het nieuwste van het nieuwste, maar we komen er geleidelijk achter dat dat weinig zinvol is. Wij zijn zelf maatgevend en onze ‘tools’ zijn wat ze zijn, gereedschappen om ons in onze communicatiewensen te ondersteunen.

Rond de eeuwwisseling ging het echt slechter. Berichten daarover kwamen slechts sporadisch naar buiten. Dan schreef het CBS weer dat de boekenverkoop hoger was en schreef een andere partij dat mensen minder lazen. Hoewel dat tegenstrijdig lijkt, bleek het te kunnen. Dat het ondanks de verhoogde totale boekenverkoop, vooral door grote oplagen van enkele auteurs, minder zou worden werd duidelijk.

Elke uitgeverij ging er op zijn eigen manier mee om. De een zocht het in meer titels, in de hoop dat enkele daarvan het verlies van de andere uitgaven dekte (een truc die vaker had gewerkt), een ander bracht juist minder titels, concentreerde zich op een specialisatie of zocht zijn heil in het schrijftalent van BN’ers. Sommigen overleefden, maar bijna allemaal zijn ze opgegaan in een conglomeraat van uitgeverijen.

Maar nu gaat het echt moeilijk en komt het gevaar van vele kanten. Zoals elke onderneming in deze crisistijd heeft ook de uitgeverij het moeilijk. Mensen hebben minder te besteden of besteden minder aan boeken en tijdschriften. Die laatsten hebben ook minder advertie-opbrengsten. Digitale media zijn sinds twee jaar niet meer alleen voor de ‘happy few’ en het aanbod van bijvoorbeeld ebooks groeit. De prijs van Nederlandse titels is echter te hoog. Wellicht omdat de markt te klein is, maar het gevolg is dat steeds meer gebruikers naar een illegale download worden gedreven.

Eigenlijk hebben uitgevers nu, volgens mij, maar vier mogelijkheden: schaalver­groting door samen te gaan met andere uitgevers, inspelen op de ‘long tail’ met een niche, opheffingsuitverkoop houden of een creatieve invulling geven die over de eigen, huidige grens gaat.

Voordat ze een stap nemen, zullen uitgevers moeten onderkennen waar ze staan. Dat is voor deze traditionele beroepsgroep al niet makkelijk gebleken de afgelopen jaren. Na beoordeling en inventarisatie van de financiële positie, het soort medewerkers, de intellectuele eigendommen en dergelijke kan een beslissing over de toekomst worden genomen. Op basis daarvan kunnen ze kijken of ze bijvoorbeeld sterk zijn in content, beter zijn in de productie van uitgeefconcepten of een ander onderscheidend talent bezitten. Daarna is het zaak het verleden los te laten en over de drempel van het oude vak te ‘klimmen’.

Vijftien jaar geleden zei ik al eens tegen Joost Bloemsma, toen directeur/eigenaar van Uitgeverij Het Spectrum, dat ik graag iets zou doen met zijn content. Het Spectrum was eigenaar van alle encyclopedieën in Nederland, nadat het ook de Winkler Prins had gekocht. Een enorme berg feiteninformatie waarmee je toen (en nu op een andere manier) vele kanten op kon als je verder durfde te denken dan een boek.

De vraag is ook of de uitgever nog steeds alles moeten kunnen/willen. Van oudsher controleren ze een hele keten, van manuscript tot lezer. Wellicht moet het gedifferentieerder en zal de ene uitgever zich hoofdzakelijk bezig houden met manuscripten en waardevermeerdering van content, terwijl een ander alleen (digitale) distributie doet.

Hoe ze ook beslissen, zowel binnen als buiten de onderneming zal nog veel werk moeten worden verzet. Als is het maar omdat de huidige uitgevers nauwelijks binding (meer) hebben met hun doelgroepen. Doelgroepen die bovendien niet of nauwelijks (meer) geïnteresseerd zijn in de uitgever als merk. Wie ooit een boek koos omdat het van Meulenhoff was of de Bezige Bij, kiest nu voor informatie of hooguit voor een geliefde auteur.

De kans is groot dat ze evenals in het verleden, en zoals meer organisaties dat helaas nog doen, teruggrijpen op gangbare managementregels en -formules. Omzet verhogen en kosten verlagen zijn noodzakelijk, maar het is geen oplossing. En schaalvergroting, fusie en innovatie zijn loze woorden wanneer er geen visie is, geen durf en geen creativiteit.

zie ook: twee boude uitspraken over uitgeven

Ik moest terugdenken aan een gesprek dat ik een paar weken daarvoor had met iemand die met een idee rond liep. ‘Werk het uit’, had ik hem gezegd, ‘want bij de uitvoering zijn anderen betrokken en voor je het weet is het jouw idee niet meer, heb je er geen gevoel meer bij en zal je je geleidelijk uit de uitvoering terugtrekken’. In de loop van het gesprek vroeg hij me waarin ik mij als marketeer onderscheid van anderen. Ik vertelde hem dat er twee dingen zijn. Het eerste is dat ik een of meer stappen verder denk dan de meeste anderen. Waarbij ik hem direct vertelde dat dat ook een nadeel kon zijn. Want veel klanten willen vooral korte termijn oplossingen en zijn daardoor ook snel tevreden met een voor de hand liggend voorstel of het voorstel dat ze vanuit hún kennis en ervaring kunnen begrijpen. Het tweede is dat ik in de huid van de opdrachtgever kruip. Pas nadat ik zijn ideeën, gedachten, emoties e.d. over een onderwerp of van een idee heb gedupliceerd ga ik aan de slag. Vanuit dat punt kan ik pas mijn vragenlijst maken om de lijnen uit te zetten voor een marketingplan, waarin dan ook zijn/haar persoon is verwerkt.

In het gesprek dat ik zojuist met een collega had realiseerde ik me dat velen inderdaad anders werken. Het marketingplan is bij velen een sjabloon in Word. Daarmee is de structuur van het plan vastgelegd en kan dit haast gedachtenloos worden ingevuld door kopjes en subkopjes na  te lopen. Velen denken het idee van de klant al te hebben begrepen voor hij is uitgesproken en vullen naar eigen idee in. Het kan best zijn dat ze het idee hebben begrepen, maar daarmee is het soms maandenlange voorwerk van de klant, de kennis en emotie van het voorproces, verloren gegaan. Terwijl daarin juist de onderdelen zitten waarmee de marketeer vanuit zijn expertise verder zou moeten. En dan ook nog in samenwerking met de klant, bij wie hij regelmatig terugkomt met vragen om het plan met en vanuit persoonlijke of branchespecifieke details aan te kunnen vullen.

Ooit deed ik een workshop bij de Zwitserse fotograaf Claude Montana. We moesten een rolletje in onze camera doen, door de stad lopen en foto’s maken. Daarbij mochten we niet scherpstellen, diafragmeren en dergelijke. Als we iets zagen moesten we richten en afdrukken, eventueel met de camera vanaf de buik gericht op het onderwerp.  De rolletjes werden ontwikkeld bij een 1-uur service, waardoor we na de lunch de opnamen konden beoordelen. Het was vanzelfsprekend een mix van rare, prachtige, verrassende en opvallende foto’s. De boodschap van zijn workshop was ‘het fototoestel is een gereedschap, maar door alle zijn snufjes, techniek en mogelijkheden van het apparaat zijn wij het gereedschap geworden. Wij zijn allerlei dingen gaan doen, waardoor we zijn vergeten dat wij degenen zijn die bepalend moeten zijn. We zijn slachtoffer geworden van het gereedschap.’

Het marketingplan is ook gereedschap. Het moet voor een ander inzichtelijk maken wat, waarom, hoe en vooral wie een idee of plan wil uitvoeren. Het gaat daarbij om de persoon die dat plan wil uitvoeren, zijn of haar enthousiasme , emotie, gevoel, kennis en dergelijke. Dat er een vertaalslag moet worden gemaakt naar de ontvanger is logisch, maar daarin moet vooral ook het plezier waarmee die persoon het plan gaat uitvoeren terugkomen.

Wie me niet geloofd raad ik aan een hete douche te nemen. Laat de stralen lekker in je nek vallen en voel je bloed dunner worden. Denk nu aan je product en bedenk 50 dingen die dat product uniek maken, waarom iemand het zou willen hebben etc. Schrijf deze punten op (direct als je de douche uit bent), eventueel met wat gedachten en gevoelens die rond een punt speelden. Kijk veel later eens wat je van die 50 dingen terugvindt in het marketingplan. Ik wed in de meeste gevallen geen één. En als er wel enkele inzitten dan zijn ze teruggebracht tot een koude constatering.

Natuurlijk hebben we menig discussie gehad waarin ik probeerde het tegendeel te bewijzen. Maar ik moet hem gelijk geven als ik de bezorgde beurshandelaren zich hoor afvragen waarom luxe merken als Gucci, Mulberry, Prada en niet te vergeten de LVMH Group het zo goed doen.

Wanneer het slechter gaat moeten we economischer met ons geld omgaan. We beparen op onnodige zaken zoals de nieuwste monitor, we stellen kosten uit die uitgesteld kunnen worden zoals bepaald onderhoud aan auto of huis, maar willen wel een beetje de schijn ophouden dat de crisis ons niet of minder heeft geraakt.

Mijn leraar psychogie liet het dertig jaar geleden al zien aan de hand van crises die teruggingen tot Karel de Grote. De reactie van mensen was steeds hetzelfde, zowel in de crisis als wanneer deze weer voorbij was. Waarom zou dat nu anders zijn. Wie het niet gelooft moet eens naar een museum gaan en de crisisjaren vergelijken met de andere jaren, bijvoorbeeld in het kostuummuseum.

Dus nerveuze beurshandelaren… er zijn allerlei onvoorspelbare zaken in uw wereld, zoals het onvoorspelbare verwaaien van het pukkelpop festival in België, maar menselijk gedrag hoort daar niet bij .

Ook nu zullen er weer mensen zijn die beweren dat het deze keer echt anders is. En ze zullen met schijnbaar steekhoudende argumenten komen. Waarom? Tja, dat willen ze u best uitleggen voor een X bedrag. Want de mens is een complexe consument geworden, lees ik in een rapport dat je voor 30 euro kunt bestellen en zo zijn er meer voorbeelden te vinden.

Natuurlijk is het interessant voor sociologen om het gedrag van mensen wetenschappelijk verklaren, zoals mijn leraar psychologie zich ook zal hebben gesteund door kennisbronnen in zijn tijd.

Maar de juwelenboer kijkt naar de lucht. En als er onweerswolken aankomen dan zet hij zijn schaapjes op het (nog) droge. Dat deed zijn vader al en zijn opa en diens vader. Je mag die juwelenboer best vertellen waarom er uit onweerswolken bliksem komt, maar hij gaat op die verklaring echt niet zitten wachten met het risico dat de bliksem bij hem inslaat.

De juwelenboeren van LVMH kijken naar de lucht en halen de luxe paarden naar buiten. Want bij crises hoort schone schijn (keeping up apperances). Voor de buitenwereld, maar ook voor onszelf, ingevuld met tekenen van luxe die passen binnen onze crisisbudgettering en onze sociaal culturele omgeving.